banner_nomal-01.gif

Search

NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ TRONG CHIẾN DỊCH ĐƯỜNG 14 – PHƯỚC LONG

Chiến dịch Đường 14– Phước Long diễn ra trong thời kỳ cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ (1974 – 1975) là trận đụng độ quân sự giữa quân giải phóng miền Nam Việt Nam và quân lực Việt Nam Cộng Hòa  diễn ra trên địa bàn tỉnh Phước Long. Kết quả quân giải phóng miền Nam Việt Nam giành thắng lợi, giải phóng toàn tỉnh Phước Long. Chiến thắng Phước Long có ý nghĩa như một trận trinh sát chiến lược, một trận thăm dò phản ứng của địch.

Thắng lợi Đường 14 – Phước Long  còn là sự tổng hợp của nhiều yếu tố trong đó then chốt là biết lựa chọn cách đánh, thời điểm đánh, địa hình và vận dụng sáng tạo chiến lược chiến đấu.... .Tất cả đó tạo nên 1 nghệ thuật với nhiều nét đặc sắc, độc đáo của quân đội và điều đó được thể hiện như sau:

1. Lựa chọn địa bàn và hướng chiến dịch đúng đắn, phù hợp:

 Vào thời điểm cuối 1974, Bộ chính trị đã phân tích và thấy được trên chiến trường B2 nói chung và chiến trường miền Đông Nam Bộ nói riêng có những khó khăn và thuận lợi của ta và địch.

Vũ Nguyệt 01.png

Ảnh: Hành quân về giải phóng Phước Long – Nguồn Bảo tàng tỉnh Bình Phước

Đối với địch: Bộ chính trị phân tích, khi ta chưa mở chiến dịch Phước Long nhìn chung vào cuối năm 1974 địch ở trong tư thế bị động, sa sút toàn diện, co về phòng thủ là chính trong lực lượng quân chủ lực luôn phải dàn mỏng, lực lượng cơ động chiến lược phải sa lầy, lực lượng địa phương lỏng lẻo. Chính vì vậy, trên địa bàn tỉnh Phước Long chủ yếu giao cho lực lượng bảo an chúng cho rằng Phước Long là hướng thứ yếu trong hoạt động mùa khô 1974 – 1975. Nhận định được tình hình đó của địch nếu  ta mở chiến dịch Đường 14 – Phước Long sẽ làm cho địch bị lúng túng, bị động. Đồng thời Bộ chính trị cũng xác định nếu địch bị mất Phước Long thì đây sẽ là một đòn choáng váng về quân sự, chính trị và tinh thần, mất Phước Long địch không chỉ bị thất thủ về quân sự mà còn kéo theo mất thế về chính trị, ngoại giao, gây hoang mang dao động, tạo ra trạng thái tâm lý hoảng sợ. Đồng thời giặc bị chặn hành lang giao thông đến các tỉnh Bắc Sài Gòn và Nam Tây Nguyên.

Về phía ta: Bộ chính trị đã sớm nhận thấy được vị trí, tầm quan trọng của Phước Long. Ta xác định vai trò, vị thế Phước Long có địa hình đồi núi, rừng tự nhiên và rừng cao su tương đối bằng phẳng và kín đáo đây sẽ là nơi dấu, ém quân chiến lược, là bàn đạp của các binh đoàn chủ lực để chọc thủng vùng trung tuyến tiền duyên Sài Gòn trên hướng Đông Bắc. Để tiến thẳng vào Sài Gòn, vùng nam Sông Bé, Đồng Xoài là vị trí dừng chân của các binh đoàn tiến công từ hướng Bắc hơn nữa Phước Long cũng chính là áng ngữ hành lang vận tải của quân giải phóng miền Nam Việt Nam qua Lào, Campuchia. Chiếm được Phước Long thì chúng ta cũng có thể chia cắt thế liên hoàn các vùng, cô lập vùng Lộc Ninh với các vùng, khống chế giao thông địch vào Sài Gòn và các tỉnh Nam Bộ. Chính vì vậy, ta quyết địch mở chiến dịch Đường 14 – Phước Long.

Việc Xác định, đánh giá địa bàn mở chiến dịch như trên là chính xác nhưng thắng lợi của chiến dịch còn phụ thuộc vào chọn hướng tiến công ở chiến dịch, cụ thể ở Đường 14 – Phước Long địch phòng thủ theo 3 tuyến từ ngoài vào trong vì vậy quá trình thực hiện chiến dịch ta cũng hình thành 3 đợt chiến đấu. Mỗi đợt ta chọn khu vực tương đối nhỏ, trên mỗi khu vực đó ta đã xác định chính xác các hướng tiến công, hướng chủ yếu đánh vào nơi then chốt nhất của địch. Đợt 1 ta chọn hướng từ Bù Đăng đến Bù Na, hướng chủ yếu là Bù Đăng, đợt 2 ta chọn khu vực Đồng Xoài là hướng chính bởi vì đây là vị trí quan trọng nhất của địch, đánh chiếm Đồng Xoài sẽ cô lập được thị xã Phước Long. Trong đợt 3 khu vực tiến công là chi khu Phước Bình và thị xã Phước Long. Từ đó hình thành thế trận bao vây, chia nhỏ, cô lập từng mục tiêu địch trên đường 14 tạo thế chủ động đưa địch vào thế bị động.

 Việc chọn địa bàn, hướng tiến công như vậy ta đã biết đặt Phước Long – Đường 14 vào những ý định chiến lược lớn, xa hơn mà trong thời điểm đó địch chưa đánh giá được thực tiễn diễn biến chiến dịch. Điều đó đã được chứng minh, khi ta tiêu diệt các mục tiêu: Bù Đăng, Bù Na và uy hiếp Đồng Xoài trên chiến trường địch vẫn chủ quan cho rằng đó chỉ là hoạt động phối hợp chiến trường của các đơn vị nhỏ và địa phương. Cho đến khi ta mở đợt tiến công Đồng Xoài đánh chiếm Phước Long và sau đó giải phóng toàn tỉnh Phước Long thì địch mới bất ngờ và phản ứng yếu ớt.

Bằng thắng lợi ta thu được ở chiến dịch này cho thấy việc Bộ chính trị quyết địch mở chiến dịch Đường 14 – Phước Long là hoàn toàn đúng đắn, chính xác và đúng thời điểm. Đây cũng chính là nét đặc sắc trong nghệ thuật quân sự mà Bộ chính trị đã sử dụng trong chiến dịch, góp phần tạo nên một nét đặc sắc trong nghệ thuật đánh giặc về việc chọn địa điểm, chọn hướng của quân đội ta.

2.Tạo lập thế trận chiến dịch vững chắc, chuyển hóa linh hoạt luôn đánh địch ở thế chủ động giành thắng lợi:

Vũ Nguyệt 01 - 2.png

Ảnh: Truy kích địch trong thị xã Phước Long ngày 05/1/1975 – nguồn Bảo tàng tỉnh Bình Phước

Trước khi chiến dịch Đường 14 – Phước Long diễn ra để giữ được bí mật ý định hành động của ta trong giai đoạn chuẩn bị chiến dịch cũng như kế hoạch chiến lược trong năm 1975, Bộ tư lệnh chiến dịch chủ trương đẩy mạnh hoạt động nghi binh: cho Tây Ninh hoạt động mạnh trước, dùng trung đoàn 16 và lực lượng địa phương có cả xe tăng, pháo xe kéo tiến công suối Đá, đặc công đánh  chiếm trung tâm, trinh sát truyền tin trên đỉnh núi Bà Đen, cho Sư đoàn 9 và một bộ phận của Sư đoàn 7 hoạt động trên đường số 7 và số 16 thu hút sự chú ý của quân đoàn 3 ngụy  làm cho địch rơi vào tình trạng lo sợ cho Tây Ninh. Tận dụng sơ hở của địch các lực lượng chiến dịch bí mật triển khai thế trận hiểm hóc, vững chắc trên các hướng. Thực hiện chỉ đạo của chiến lược là tiết kiệm lực lượng và không để địch phát hiện nên phải triển khai bí mật, toàn diện. Do đó, chiến dịch đã tích cực triển khai trên các hướng. Nhờ thực hiện chỉ đạo nghi binh mà trong đợt 1 ta đánh hướng chủ yếu Bù Đăng và Bù Na địch nhanh chóng bị mất hai vị trí này mà không phản ứng gì, Đồng Xoài bị cô lập, ta cũng thu được số chiến lợi phẩm để phục vụ cho các đợt tiếp theo mà lực lượng quân giải phóng vẫn được bảo toàn. Chớp thời cơ ta chuyển sang đánh đợt 2 vào Đồng Xoài, trong đợt 2 ta giải quyết nhanh Đồng Xoài và tuyến 2, thị xã Phước Long bị uy hiếp nhưng địch chỉ tăng cho đây 1 tiểu đoàn số lượng địch chi viện tương đối ít không đủ sức để kháng cự.

Cùng với đó là liên tục tạo thế và phát triển nhanh thế trận chiến dịch cũng là nét đặc sắc. Gần cuối đợt 1 ta cho Trung đoàn 12 thuộc Sư đoàn 7 cơ động, 1 tiểu đoàn của Trung đoàn 429 cùng 1 bộ phận hỏa lực triển khai ở Bù Đốp để hình thành trước hướng tiến công thứ yếu đợt 2. Trong khi địch bị thu hút về hướng Bù Đốp và tập trung lo giữ Tây Ninh với thế trận được triển khai trước ta nhanh chóng bao vây, tiến công chi khu quân sự Đồng Xoài tại đây địch bị cô lập, tinh thần giảm sút nên chỉ sau 5 giờ ta làm chủ Đồng Xoài. Phát huy lợi thế đợt 2 ta lại cho Trung đoàn 12 thuộc Sư đoàn 7 lên phía Nam Phước Bình để tạo thế cho đợt 3. Trong đợt 3 bao vây tiến công thị xã đưa trung đoàn 2/Sư đoàn 9 lực lượng dự bị vào đẩy mạnh tốc độ tiến công. Nên trong đợt 3 từ bước 1chuyển sang bước 2 hầu như không có khoảng cách thời gian. Nhờ biết tạo thế trong quá trình chiến đấu nên trong chiến dịch Phước Long ta phát triển nhanh và giải phóng hoàn toàn tỉnh Phước Long.

3.Vận dụng cách đánh sáng tạo đây cũng là nét đặc sắc nghệ thuật nổi bật trong tác chiến chiến dịch Đường 14 – Phước Long.

Trong chiến dịch ta sử dụng cách đánh lần lượt từ ngoài vào trong, vừa đánh, vừa thăm dò địch, lần lượt tiến công từng mục tiêu kết hợp sử dụng lực lượng tăng dần từng bước cách đánh này lại được giữ bí mật ý định chiến dịch, vì rải rác chỗ nào cũng đánh nên địch không phán đoán ra được hướng tập trung của chiến dịch, cụ thể:

Ở Bù Đăng: Trước hết tập trung diệt 2 căn cứ chính là chi khu và căn cứ sau khi tiêu diệt xong toàn bộ chốt dân vệ và cả chốt bảo an trên Đường 14 đều tan rã.

Ở Đồng Xoài: Ta tiêu diệt chi khu xong dùng đó làm bàn đạp phát triển chiến đấu các mục tiêu xung quang trong vòng nửa ngày.

Ở cụm thị xã Phước Long ta hình thành 2 bước: Bước 1 tiêu diệt chi khu Phước Bình và Bà Rá, bởi vì chi khu Phước Bình có sân bay ta có thể khống chế diệt máy bay địch, khống chế trên không, không cho máy bay địch đổ quân xuống thị xã Phước Bình và núi Bà Rá. Bước 2 đánh vào thị xã. Đây chính là cách đánh sáng tạo trong chiến dịch để đưa đến sự thành công trong chiến dịch.

Ở chiến trường B2, lần đầu tiên chủ lực của ta vận dụng cách đánh hợp đồng binh chủng đánh chiếm thị xã có cấu trúc tương đối kiên cố, ta sử dụng 1 tiểu đoàn xe tăng, 6 khẩu 130 ly, pháo 122 ly, 105 ly. Ở đây ta sử dụng phương pháp đánh bằng hợp đồng binh chủng chủ yếu là bộ binh, xe tăng, pháo lớn. Bằng cách đánh hợp đồng binh chủng đầu tiên của quân đoàn tham gia chiến dịch với tinh thần quyết tâm cao, xử lý tình huống linh hoạt đã luôn tạo thời cơ chủ động tiến công tiêu diệt, giành thắng lợi rực rỡ.

Như vậy, Chiến dịch Đường 14 – Phước Long ta đã biết tập trung thời gian trí tuệ, sức lực giải quyết dứt điểm khâu quan trọng nhất trong thế “ Nhàn thắng sức mỏi” theo truyền thống nghệ thuật quân sự dân tộc. Bộ đội ta càng đánh càng mạnh, chiến thắng càng dồn dập làm rung động toàn bộ chiến dịch từ lúc mở màn đến lúc kết thúc. Trong cách đánh đầy biến hóa làm cho địch không phán đoán nổi để đỡ đòn. Ta liên tục tấn công, vừa đánh, vừa thăm dò, phát triển từ nhỏ tới to, từ từ tới ồ ạt luôn luôn hợp lý đem đến thắng lợi cho chiến dịch. Giải phóng được mở rộng, tạo ra vùng đất đai rộng lớn, nối liền tuyến vận tải “ Đường mòn Hồ Chí minh” trên núi rừng Trường Sơn từ Bắc vào Nam, liên hoàn với vùng biên giới Campuchia và Tây Nguyên. Sau chiến thắng Phước Long, thế và lực của ta trên chiến trường miền Nam nói chung và miền Đông Nam Bộ nói riêng càng lớn mạnh. Tạo bước phát triển, thắng lợi cho đại thắng mùa Xuân 1975.

Qua đây ta thấy nghệ thuật quân sự trong chiến dịch là cách đánh không phải là mới trong lịch sử đánh giặc của dân tộc ta nhưng trong chiến dịch Đường 14 – Phước Long lại là cách đánh sáng tạo, đúng đắn và chính xác tạo nên một nét sáng tạo độc đáo trong nghệ thuật đánh giặc truyền thống của quân và dân ta./.

(*Trong bài có sử dụng tài liệu: “chiến thắng Phước Long” tài liệu hội thảo khoa học của Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn 4 – Tỉnh Ủy, UBND tỉnh Bình Phước.)

Tác giả: Vũ Thị Nguyệt

Lượt xem: 1812

  • File đính kèm:

Bookmark and Share

Bình luận

chỉ mục.jpg

       Bảo tàng tỉnh Bình Phước

Đường Hồ Xuân Hương, phường Tân Phú ,
thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước

Email: baotangbinhphuoc@gmail.com
Điện thoại: 0271 6502 333 - 0271 3870 690

Giờ mở cửa
từ 8h-17h từ thứ Hai đến Chủ nhật
(Cả ngày Lễ và Tết)

>>> Đường tới Bảo tàng

TÌM-HIỂU-90-NĂM-LỊCH-SỬ-ĐẢNG-1.gif

HCM1.gif

Hệ thống mail công vụ 01.gif

v-office.gif

LIÊN KẾT WEBSITE

Liên kết website ngành

Liên kết website trong tỉnh

Các Tạp chí văn hóa

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang online: 14

Hôm nay: 216

Lượt truy cập: 299.943