banner_nomal-01.gif

Search

Vai trò của công tác lập hồ sơ khoa học xếp hạng di tích đối với hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh Bình Phước

 Vai trò của công tác lập hồ sơ khoa học xếp hạng di tích đối với hoạt động  bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh Bình Phước


       Luật Di sản văn hoá được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, khoá X kỳ họp thứ 9 thông qua và khẳng định “Di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh là một trong những di sản văn hóa có giá trị to lớn và là nguồn tài nguyên vô giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là một bộ phận của Di sản văn hoá nhân loại, có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước của nhân dân ta”. Là tỉnh miền Đồng Nam Bộ, là địa bàn trung chuyển giữa Tây Nguyên và Nam Bộ, giữa miền núi và đồng bằng, tỉnh Bình Phước có nhiều di tích lịch sử gắn liền với những chiến công chói lọi trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của dân tộc ta, với các địa danh đã đi vào lịch sử dân tộc như Lộc Ninh, Phước Long, Bình Long, Đồng Xoài... Bình Phước còn có nhiều danh lam thắng cảnh đẹp, có tiềm năng lớn trong phát triển du lịch như Núi Bà Rá, Trảng Cỏ Bù Lạch, Thác Đứng... Bình Phước cũng từng là vùng đất sinh sống của người tiền sử, dấu tích còn để lại tìm thấy tại các di tích khảo cổ Thành đất đắp hình tròn, đây là di chỉ khảo cổ độc đáo, có giá trị khoa học…  

 Bìa%202(1).jpg

Bản đồ vị trí di tích đã được xếp hạng trên địa bàn tỉnh Bình Phước

       Để bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh Bình Phước, trong thời gian qua nhiều hoạt động đã được triển khai thực hiện, trong đó công tác lập hồ sơ khoa học là một trong những khâu quan trọng, tạo cơ sở cho hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Xếp hạng thêm một di tích là chúng ta, thế hệ đi sau đã góp phần bảo vệ thêm một di sản văn hoá mà các thế hệ đi trước đã để lại và nếu không làm sớm, làm ngay thì di tích sẽ bị vi phạm, bị xâm haị, bị mai một và sẽ bị rơi vào quên lãng.

      Từ vai trò quan trọng của công tác lập hồ sơ khoa học di tích đối với nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh. Trong những năm vừa qua, Bảo tàng tỉnh Bình Phước đã quan tâm đẩy mạnh đối với hoạt động này. Từ 12 di tích được xếp hạng năm 2011, đến nay trên địa bàn tỉnh đã có 40 di tích được lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng, trong đó có 05 di tích quốc gia đặc biệt, 11 di tích quốc gia và 24 di tích cấp tỉnh, với đầy đủ các loại hình: di tích lịch sử, khảo cổ, kiến trúc nghệ thuật và danh lam thắng cảnh.

     Công tác lập hồ sơ khoa học di tích không chỉ là hoạt động hành chính đơn thuần, mà đây là hoạt động mang tính khoa học, đòi hỏi cán bộ thực hiện phải có chuyên môn trong hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa và các kỹ năng trong giao tiếp; kỹ năng thu thập, phân tích, tổng hợp thông tin, tư liệu, tài liệu. Công tác lập hồ sơ khoa học di tích cũng đòi hỏi phải có thời gian, kinh phí và sự phối hợp của các cấp, các ngành, các địa phương. Hiện nay công tác lập hồ sơ khoa học di tích được thực hiện theo Thông tư số 09/2011/TT-BVHTTDL ngày 14/7/2011 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch “Quy định về nội dung hồ sơ khoa học để xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh”. Trong đó, thành phần hồ sơ khoa học gồm:

- Đơn đề nghị xếp hạng di tích;

- Lý lịch di tích;

- Bản đồ vị trí và chỉ dẫn đường đi đến di tích;

- Bản vẽ kỹ thuật di tích;

- Tập ảnh màu khảo tả di tích;

- Bản thống kê hiện vật thuộc di tích;

- Bản dập, dịch văn bia, câu đối, đại tự và các tài liệu Hán Nôm hoặc tài liệu bằng các loại ngôn ngữ khác có ở di tích;

- Biên bản và bản đồ khoanh vùng các khu vực bảo vệ di tích.

- Tờ trình đề nghị xếp hạng di tích.

      Việc lập hồ sơ khoa học di tích không chỉ để xếp hạng di tích, mà trong việc lập hồ sơ di tích đã giúp chúng ta xác lập chính xác các khu vực bảo vệ di tích phục vụ công tác bảo vệ di tích trước tác động xấu như xâm lấn đất đai, xây dựng các công trình không phù hợp, ảnh hưởng đến yếu tố gốc cấu thành di tích; việc xây dựng bản vẽ kỹ thuật di tích, tập ảnh màu khảo tả di tích cũng góp phần quan trọng, làm cơ sở cho công tác tu bổ, tôn tạo, phục hồi di tích nếu di tích bị hủy hoại do tác động của con người hoặc thiên nhiên. Ngoài ra, việc lập hồ sơ khoa học di tích cũng là cơ sở để củng cố, tập hợp, lưu trữ các thông tin, tư liệu về giá trị lịch sử, khoa học, thẩm mỹ của di tích, đáp ứng tốt nhất nhu cầu tham quan, học tập của nhân dân trong và ngoài tỉnh.

DSC02968.JPG

Di tích quốc gia Trụ sở Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (Nhà Giao tế)

    Công tác lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích trên địa bàn tỉnh chủ yếu do Bảo tàng tỉnh thực hiện trên cơ sở xem xét, đánh giá lựa chọn các di tích có đủ điều kiện trên địa bàn tỉnh cũng như đề nghị của các địa phương. Khi tiến hành lập hồ sơ khoa học, Bảo tàng tỉnh phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, địa phương trong việc sưu tầm tư liệu, tài liệu, xác định khu vực bảo vệ di tích… để hoàn thiện hồ sơ khoa học di tích. UBND tỉnh Bình Phước đã ban hành Danh mục kiểm kê di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh năm 2012, chỉnh sửa, bổ sung năm 2019... đây là cơ sở quan trọng cho việc lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích trên địa bàn tỉnh.

Việc lập hồ sơ khoa học di tích nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo; sự phối hợp, hỗ trợ của các sở, ban, ngành, địa phương và các cơ quan có liên quan và các nhân chứng lịch sử... Đội ngũ cán bộ chuyên môn của Bảo tàng tỉnh Bình Phước có chuyên môn, trẻ tuổi, không ngại khó khăn cũng là một thuận lợi cho hoạt động lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích.

Bên cạnh những thuận lợi, công tác lập hồ sơ khoa học di tích trên địa bàn tỉnh Bình Phước cũng gặp một số khó khăn:

Tỉnh Bình Phước có nhiều di tích có giá trị, cần được lập hồ sơ khoa học xếp hạng di tích, tuy nhiên việc di tích có diện tích lớn, nằm trong diện tích đất thuộc các hộ gia đình quản lý nên việc lập hồ sơ khoa học di tích gặp nhiều khó khăn, trong đó có các di tích thành đất hình tròn, các di tích Làng Công Tra... Một số di tích có diện tích đất quá nhỏ cũng gây khó khăn cho việc xác định khu vực bảo vệ di tích.

Việc quản lý các di tích chưa được xếp hạng được đưa vào Danh mục kiểm kê di tích chưa được trú trọng. Các di tích có giá trị lớn nhưng chưa được quan tâm đầu tư tu bổ, tôn tạo, nâng cấp nên chưa thể lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích. Công tác lập hồ sơ khoa học di tích vẫn chủ yếu do Bảo tàng tỉnh lựa chọn, tham mưu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xin chủ trương của UBND tỉnh thực hiện, các địa phương, cơ quan, đơn vị quản lý di tích chưa chủ động đề xuất các di tích để thực hiện lập hồ sơ.


Bên cạnh đó, thông tin, tư liệu, tài liệu liên quan đến di tích ít và thiếu, do những người ít nhiều hiểu biết về di tích đã qua đời, số còn lại tuổi cao, không còn minh mẫn, ảnh hưởng đến việc cung cấp thông tin, tư liệu; cán bộ làm công tác văn hóa ở cơ sở thiếu chuyên môn về hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di tích nên bỏ sót di tích trong khâu kiểm kê, chưa tích cực tham mưu đề nghị lập hồ sơ xếp hạng di tích cũng như các giải pháp bảo vệ di tích. 

bìa%204.JPG

Di tích cấp tỉnh Thác Đăk Mai 1

Để thực hiện tốt hơn công tác lập hồ sơ khoa học di tích trong thời gian tới, rất cần có sự phối hợp, giúp đỡ, ủng hộ, chung tay của toàn xã hội, đặc biệt là từ chính quyền địa phương. Chúng ta cần nhận thức rõ vai trò của lập hồ sơ di tích đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích: Không phải những di tích được lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng mới được xem là di tích, mà các di tích đủ tiêu chí theo Điều 28 Luật di sản văn hóa được sửa đổi, bổ sung tại khoản 9 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật di sản văn hóa thì được xem là di tích; không phải các di tích được lập hồ sơ khoa học xếp hạng di tích mới cần được bảo vệ, mà các di tích đã được đưa vào Danh mục kiểm kê di tích do Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt cũng cần được bảo vệ; không phải lập hồ sơ khoa học di tích chỉ để đề nghị xếp hạng di tích, mà việc lập hồ sơ khoa học di tích còn là biện pháp để lưu giữ tư liệu về di tích phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu và phát huy di tích, đặc biệt đối với những di tích lịch sử, cần nguồn tư liệu lời kể từ nhân chứng lịch sử, nếu không lập hồ sơ khoa học sớm sẽ mất đi nguồn cung cấp tư liệu quý này...  bên cạnh đó, việc xếp hạng di tích là một việc làm cần thiết để ghi nhận và tôn vinh những giá trị của các di tích đối với lịch sử dân tộc.

Trước hết phải thực hiện tốt công tác rà soát, kiểm kê di tích để phát hiện những di tích có giá trị đưa vào danh mục kiểm kê di tích và đưa khỏi danh mục kiểm kê những di tích không còn đủ điều kiện. Cần tổ chức tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác văn hóa ở cơ sở, đặc biệt là cán bộ phụ trách về di sản văn hóa; cần tuyên truyền đến các cá nhân, tập thể sở hữu, quản lý, sử dụng di tích về giá trị, ý nghĩa của di tích và vai trò của công tác lập hồ sơ khoa học di tích đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích.

Các huyện, thị xã, thành phố hàng năm cần tiến hành rà soát, lựa chọn các di tích có đủ điều kiện để đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch lập hồ sơ khoa học di tích; quan tâm hỗ trợ, phối hợp với Bảo tàng tỉnh trong việc lập hồ sơ khoa học di tích; bố trí kinh phí cho hoạt động lập hồ sơ khoa học di tích. Cần quan tâm tu bổ, tôn tạo đối với các di tích chưa được xếp hạng trong Danh mục kiểm kê di tích trên địa bàn để các di tích đủ điều kiện lập hồ sơ khoa học./.

                                                          Bài viết, hình ảnh: Lê Văn Năm

 

 

Lượt xem: 581

  • File đính kèm:

Bookmark and Share

Bình luận

chỉ mục.jpg

       Bảo tàng tỉnh Bình Phước

Đường Hồ Xuân Hương, phường Tân Phú ,
thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước

Email: baotangbinhphuoc@gmail.com
Điện thoại: 0271 6502 333 - 0271 3870 690

Giờ mở cửa
từ 8h-17h từ thứ Hai đến Chủ nhật
(Cả ngày Lễ và Tết)

>>> Đường tới Bảo tàng

TÌM-HIỂU-90-NĂM-LỊCH-SỬ-ĐẢNG-1.gif

HCM1.gif

Hệ thống mail công vụ 01.gif

covid-19.gif

LIÊN KẾT WEBSITE

Liên kết website ngành

Liên kết website trong tỉnh

Các Tạp chí văn hóa

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang online: 27

Hôm nay: 36

Lượt truy cập: 402.734